بوتاکس یکی از روشهای زیبایی غیر جراحی محبوب است که به منظور کاهش چینوچروکهای صورت مورد استفاده قرار میگیرد. این روش سم بوتولینوم را به عضلات خاص صورت تزریق میکند و باعث میشود فعالیت آنها به طور موقت مسدود شود. درنتیجه پوست صافتر به نظر میرسد و چینوچروکها کاهش مییابند. با این حال نگرانیهایی در مورد اینکه آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود؟ وجود دارد. برخی افراد معتقدند که با تضعیف عضلات صورت، بوتاکس ممکن است باعث از دست دادن خاصیت ارتجاعی پوست و در نتیجه افتادگی آن شود. برای اینکه بفهمیم این قضیه تا چه حد صحت دارد، با ادامه این مطلب از کلینیک زیبایی راحیل همراهمان شوید.
مکانیسم اثر بوتاکس و ارتباط آن با عضلات صورت
بوتاکس که نام تجاری آن سم بوتولینوم نوع A است، از باکتری کلستریدیوم بوتولینوم به دست میآید. بوتاکس دیستون خانمها و آقایان و بوتاکس مصپورت از برندهای ایرانی محبوب بوتاکس هستند که ماندگاری خوبی دارند. مکانیسم اثر آن ها نیز به این صورت است که وقتی به عضلات تزریق میشوند، جلوی آزاد شدن استیل کولین را میگیرند. استیل کولین نوعی انتقالدهنده عصبی است که باعث تحریک انقباض عضلانی میشود. با جلوگیری از آزاد شدن این محرک، بوتاکس به طور موقت عضلات هدف را ضعیف یا فلج میکند. این اثر معمولا بین ۳ تا ۶ ماه ماندگار است و بعد از آن، عملکرد عضلات به تدریج به حالت عادی برمیگردد.
بوتاکس در صورت، عضلاتی را هدف قرار میدهد که مسئول ایجاد خطوط و چینوچروکهای ناشی از حرکت هستند. با ضعیف شدن این عضلات، حرکت آنها محدود میشود و درنتیجه چینوچروکها به طور قابل توجهی کاهش مییابند و پوست صافتر به نظر میرسد. این عضلات به طور مستقیم در ساختار و سفتی پوست نقشی ندارند، بلکه این انقباضات مکرر آنها در طول زمان است که باعث ایجاد خطوط دائمی روی پوست میشود.
بررسی علمی شواهد موجود در مورد افتادگی پوست پس از بوتاکس
در حال حاضر شواهد علمی معتبری که نشان میدهد آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود یا خیر، محدود هستند. برخی از تحقیقات حتی نشان میدهد که بوتاکس ممکن است به طور موقت باعث افزایش خاصیت ارتجاعی و کشسانی پوست شود. مطالعه دیگری که در مجله JAMA Facial Plastic Surgery منتشر شده نیز نشان میدهد تزریق بوتاکس میتواند به طور موقت قابلیت ارتجاعی پوست را در ناحیه تحت درمان افزایش دهد.
با این حال، افتادگی پوست فرآیند پیچیدهای است که میتواند بر اثر موارد مختلفی همچون کاهش تدریجی کلاژن و الاستین به دلیل افزایش سن، سبک زندگی، عوامل ژنتیکی و غیره رخ دهد و به نظر نمیرسد تضعیف موقت عضلات توسط بوتاکس بتواند این فرآیندها را تسریع ببخشد.
با این وجود، تزریق نادرست بوتاکس میتواند باعث ضعف عضلات مجاور شود و به طور غیرمستقیم روی ظاهر پوست تاثیر بگذارد. علاوه بر این، ضعف طولانی مدت عضلات ناشی از تزریق مکرر، ممکن است آتروفی خفیف عضلانی را به همراه داشته باشد.
درنهایت میتوان گفت اگر بوتاکس توسط افراد کار بلد و به درستی تزریق شود، احتمال ایجاد افتادگی پوست بسیار کم میشود.
نقش عوامل دیگر در افتادگی پوست
افتادگی پوست فرآیندی طبیعی است که با گذر زمان خودش را بیشتر نشان میدهد. مهمترین مواردی که این فرآیند را تسریع میبخشند در ادامه توضیح داده شدهاند:
- افزایش سن: مهمترین عامل تاثیرگذار در افتادگی پوست، افزایش سن است. هرچه سن بالاتر میرود، تولید پروتئینهایی مانند کلاژن و الاستین کاهش مییابد. کلاژن مسئول حفظ استحکام و ساختار پوست است و الاستین خاصیت ارتجاعی و کشسانی آن را تامین میکند. کاهش این پروتئینها باعث میشود پوست نازک شود، خاصیت ارتجاعیاش را از دست بدهد و درنتیجه شل و افتاده به نظر برسد. اگر می خواهید در مورد رابطه سن و تاثیرگذاری بوتاکس بیشتر بدانید، می توانید نگاهی به مطلب بوتاکس از چه سنی خوبه، بیندازید.
- ژنتیک: ژنتیک عامل مهم دیگر در تعیین سرعت و میزان افتادگی پوست است. برخی از افراد از نظر ژنتیکی ساختار پوستشان برای مدت طولانیتری حفظ میشود، در حالی که برخی دیگر زودتر علائم افتادگی را نشان میدهند.
- سبک زندگی: قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید یکی از مواردی است که باعث پیری زودرس پوست میشود. اشعه UV میتواند به تولید کلاژن و الاستین آسیب برساند و روند تخریب آنها را سرعت ببخشد. علاوه بر این، سیگار کشیدن نیز جریان خون در پوست را کاهش میدهد و با تخریب کلاژن و الاستین، باعث سریعتر شدن روند افتادگی پوست میشود.
- تغییرات وزن: نوسانات شدید وزنی، مورد مهم دیگری است که میتواند بر خاصیت ارتجاعی پوست تاثیر بگذارد. با افزایش وزن پوست کشیدهتر میشود و اگر به دنبال آن کاهش وزن بیاید، پوست نمیتواند به حالت اولیه برگردد و دچار شلی و افتادگی میشود.
تفاوت بین افتادگی پوست و از بین رفتن حجم
منظور از افتادگی پوست، شل شدن و آویزان شدن پوست است. این وضعیت وقتی رخ میدهد که تولید کلاژن و الاستین کاهش مییابد. درنتیجه پوست خاصیت ارتجاعی و سفتی خودش را از دست میدهد و تحت تاثیر نیروی جاذبه به سمت پایین کشیده میشود.
در مقابل، از بین رفتن حجم را داریم که به کاهش بافتهای زیرین پوست مانند چربی، استخوان و عضله اشاره میکند. با گذر زمان به طور طبیعی حجم صورت در نواحی مختلفی مانند گونه، شقیقه و زیر چشم کم میشود. این کاهش حجم میتواند گودی زیر چشم، صاف شدن گونهها و خطوط خنده را به همراه داشته باشد.
حالا ارتباط این دو مورد با بوتاکس چیست؟ بوتاکس به طور مستقیم روی حجم تاثیر ندارد و هدف آن ضعیف کردن موقت عضلات است تا چینوچروکها کاهش پیدا کنند. با این حال، گاهی اوقات بعد از تزریق بوتاکس در یک ناحیه، ممکن است فرد تغییراتی را در ظاهر کلی صورتش احساس کند و به اشتباه آن را افتادگی پوست در نظر بگیرد؛ اما واقعیت این است که با صاف شدن چینوچروکها، ممکن است از بین رفتن حجم در نواحی مجاور یا دورتر، بیشتر به چشم بیاید.
به عنوان مثال تزریق بوتاکس برای رفع خطوط پنجه کلاغی، ممکن است باعث شود گودی زیر چشم برجستهتر به نظر برسد؛ بنابراین میتوان در پاسخ به سوال آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود یا خیر، باید گفت در بسیاری از موارد، آنچه به عنوان افتادگی پوست بعد از بوتاکس تجربه میشود، درواقع میتواند نمایان شدن کاهش حجم موجود در دیگر نواحی صورت باشد.
تکنیکهای صحیح تزریق بوتاکس و نقش پزشک متخصص
با بهکارگیری تکنیکهای صحیح تزریق بوتاکس و انتخاب پزشک متخصص میتوان این ابهام را در مورد اینکه آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود، برطرف کرد و میزان عوارض جانبی تزریق را به حداقل رساند.
۱. اهمیت انتخاب نقاط صحیح تزریق
صورت از عضلات، اعصاب و عروق خونی بسیاری تشکیل شده است. پزشک متخصص با شناخت آناتومی صورت، به طور دقیق میداند کدام عضلات مسئول ایجاد خطوط و چینوچروکها هستند و بهترین نقاط برای تزریق چه نقاطیاند.
تزریق در نقاط اشتباه میتواند عوارض جانبی ناخواستهای مانند افتادگی پلک یا ابرو یا ضعف عضلات غیر هدف را به همراه داشته باشد که به طور غیرمستقیم بر ظاهر و سفتی پوست تاثیرگذارند.
۲. اهمیت دوز مناسب بوتاکس
دوز تزریقی باید نه آنقدر زیاد باشد که باعث فلج بیش از حد عضلات شود و نه آنقدر کم که چینوچروکها را از بین نبرد. پزشک متخصص با در نظر گرفتن مواردی همچون قدرت عضلات فرد، عمق چینوچروکها و همچنین انتظارات بیمار، دوز مناسب را تعیین میکند. استفاده از دوزهای بالا یا تزریق در فواصل زمانی کوتاه، میتواند باعث ضعف طولانی مدت عضلات شود.
۳. میزان تجربه و مهارت پزشک
تجربه پزشک برای تشخیص درست عضلات هدف، انتخاب دقیق نقاط تزریق و همچنین تعیین دوز مناسب بسیار مهم است. یک پزشک ماهر میتواند عوارض جانبی احتمالی را پیشبینی کند و با تکنیکهای صحیح تزریق، احتمال وقوع آنها را به حداقل برساند. علاوه بر این، پزشک باتجربه در صورت بروز عوارض، دانش و مهارت لازم برای مدیریت آنها را دارد.
اقدامات پیشگیرانه و مراقبتهای بعد از تزریق بوتاکس
اگر نگران این هستید که آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود یا خیر، از طریق راهکارهای زیر میتوانید خطر افتادگی را به حداقل برسانید:
- رعایت دستورالعملهای پزشک: پزشک شما دستورالعملهای خاصی را بر اساس وضعیت شما ارائه خواهد داد. رعایت دقیق این دستورالعملها برای دستیابی به بهترین نتایج و کاهش خطر عوارض جانبی ضروری است.
- اجتناب از دست زدن و ماساژ ناحیه تزریق: حداقل به مدت ۲۴ ساعت پس از تزریق، از لمس، مالش یا ماساژ ناحیه تحت درمان خودداری کنید. این کار میتواند باعث پخش شدن بوتاکس به عضلات ناخواسته و افزایش خطر عوارض جانبی شود.
- حفظ وضعیت عمودی: به مدت ۴ ساعت پس از تزریق، از دراز کشیدن و خم شدن خودداری کنید. این کار به جلوگیری از حرکت بوتاکس به نواحی دیگر کمک میکند.
- انجام حرکات عضلات صورت: پزشک ممکن است توصیه کند که به آرامی عضلات ناحیه تزریق شده را چند بار در طول روز منقبض و منبسط کنید. این کار به جذب بهتر بوتاکس توسط عضلات هدف کمک میکند.
- اجتناب از فعالیتهای سنگین: حداقل به مدت ۲۴ ساعت پس از تزریق از انجام ورزشهای سنگین و فعالیتهایی که باعث افزایش جریان خون در صورت میشوند، خودداری کنید.
- اجتناب از قرار گرفتن در معرض حرارت شدید: به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از تزریق از قرار گرفتن در معرض حرارت شدید مانند سونا، جکوزی، حمام داغ و آفتاب گرفتن طولانی مدت خودداری کنید. حرارت میتواند باعث افزایش جریان خون و پخش شدن بوتاکس شود.
- استفاده از کمپرس سرد (در صورت لزوم): اگر دچار تورم یا کبودی خفیف شدید، میتوانید از کمپرس سرد به مدت کوتاه در ناحیه تزریق استفاده کنید.
- صبور باشید: نتایج بوتاکس معمولاً طی چند روز تا دو هفته ظاهر میشوند. صبور باشید و از انجام درمانهای اضافی در این مدت خودداری کنید.
- پیگیری با پزشک: در صورت بروز هرگونه عارضه جانبی غیرمعمول یا نگرانی، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. همچنین، برای ارزیابی نتایج و تعیین زمان تزریق بعدی، طبق توصیه پزشک برای جلسات پیگیری مراجعه کنید.
سخن پایانی
در پایان مطلب آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود، باید بگوییم با در نظر گرفتن شواهد علمی موجود و مکانیسم اثر بوتاکس، نمیتوان ادعا کرد که این روش زیبایی به طور مستقیم باعث افتادگی پوست میشود. بوتاکس با تضعیف موقت عضلات صورت عمل میکند تا چینوچروکهای ناشی از حرکت را کاهش دهد و شواهد نشان میدهد که حتی ممکن است به طور موقت خاصیت ارتجاعی پوست را بهبود ببخشد.
نگرانیهای مربوط به اینکه آیا بوتاکس باعث افتادگی پوست میشود، اغلب ناشی از عوامل دیگری مانند افزایش سن، کاهش طبیعی حجم صورت، ژنتیک و سبک زندگی است که ممکن است با اثرات بوتاکس اشتباه گرفته شوند یا پس از بهبود ظاهر نواحی تحت درمان با بوتاکس، بیشتر به چشم بیایند. انتخاب پزشک متخصص با تکنیک صحیح تزریق و رعایت مراقبتهای قبل و بعد از درمان، نقش کلیدی در به حداقل رساندن هرگونه عارضه جانبی احتمالی و دستیابی به نتایج مطلوب دارد.
پیام بگذارید